Δευτέρα, 11 Ιουνίου 2012

"Μόνο ο φόβος και τα σίδερα της φυλακής θα συνετίσουν"


Συνέντευξη του Προέδρου της Επιτροπής Ανταγωνισμού κ Κυριτσάκη στο Βήμα (10.6.2012)


Το «γρηγορόσημο» μπορεί να περιορίστηκε τα τελευταία χρόνια, αλλά το «λαδόσημο» ζει και βασιλεύει στην Ελλάδα, υπογραμμίζει ο πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού κ. Δ. Κυριτσάκης, καταγράφοντας ταυτόχρονα την κατάσταση της ελληνικής αγοράς, η οποία, όπως χαρακτηριστικά τονίζει, αργοπεθαίνει.

Το παράλυτο κράτος, οι συνδικαλιστές που φροντίζουν μόνο τα συμφέροντά τους, αλλά και τα καρτέλ που θεριεύουν χάρη στον νόμο της σιωπής που κυριαρχεί στην αγορά, έχουν δημιουργήσει μια ασφυκτική κατάσταση που δεν έχει πολλούς μήνες ζωής ακόμη, αν κάτι δεν αλλάξει, τονίζει ο κ. Κυριτσάκης, ζητώντας άμεσες ενέργειες από την επομένη των εκλογών.
Σε τι κατάσταση βρίσκεται η αγορά σήμερα, κύριε πρόεδρε; Η διπλή προεκλογική περίοδος επιδείνωσε την κατάστασή της;
«Η κατάσταση είναι πολύ άσχημη έως τραγική. Εξαίρεση αποτελούν τα προϊόντα διατροφής και ειδικότερα εκείνα της άμεσης ανάγκης, τα οποία εξακολουθούν να παρουσιάζουν σχετική κίνηση. Οι λοιποί κλάδοι της αγοράς βρίσκονται σε απόγνωση. Ως προς το δεύτερο σκέλος της ερώτησης, η παρατεταμένη προεκλογική περίοδος πάντοτε αδρανοποιεί για τα δεδομένα της χώρας μας όλους τους τομείς, από τη διοίκηση μέχρι την επιχειρηματικότητα. Ο λόγος είναι απλός: το κράτος υπολειτουργεί και παραμένει ακόμη και σήμερα υπουργοκεντρικό. Το αποτέλεσμα; Ταλαιπωρείται ο πολίτης και ατονεί η επιχειρηματικότητα».

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η βαθιά ύφεση που μαστίζει την αγορά οφείλεται στην έλλειψη ρευστότητας. Αλλοι πάλι πιστεύουν ότι η αγορά δεν λειτουργεί επειδή χειραγωγείται από ανεύθυνους συνδικαλιστές. Εσείς τι λέτε;
«Η απάντηση κλίνει προς το πρώτος σκέλος της ερώτησής σας. Οι συνδικαλιστές στους οποίους αναφέρεστε αναλώνονται, αρνητικά βέβαια για την αγορά, για να προασπίσουν με κάθε μέσο τα στενά συντεχνιακά συμφέροντα στους επί μέρους κλάδους και επαγγέλματα. Ομως εκτιμώ ότι έχουν ήδη αντιληφθεί, κατά τη λαϊκή ρήση, πως "δεν τους παίρνει".
Κι αυτό γιατί η Επιτροπή Ανταγωνισμού στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων που η πολιτεία την έχει επιφορτίσει, στέκεται, και θα σταθεί εμπόδιο.
Θα αντισταθούμε στον ανελέητο πόλεμο που δέχεται η επιτροπή ανταγωνισμού, για τη διατήρηση καθεστωτικών προνομίων και ευνοϊκών γι' ορισμένους ρυθμίσεων και θα εξακολουθήσουμε να εναντιωνόμαστε στις συνεχείς προσπάθειες άλλων να ακυρώσουν ή περιορίσουν με οποιοδήποτε τρόπο την ανεξαρτησία της. Η απάντηση προς όλους από μέρους της Επιτροπής είναι το έργο της. Θα υπενθυμίσω την έκδοση σειράς γνωμοδοτήσεων της Επιτροπής για την απελευθέρωση πάνω από σαράντα «κλειστών επαγγελμάτων» αλλά και τη σειρά αποφάσεων για τα Σουπερ Μάρκετ, τους Μηχανικούς, Μεσίτες Οδοντιάτρους, Φορτοεκφορτωτές, ιχθυακαλλιεργητές κλπ, όπου επιβλήθηκαν κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις του δικαίου του Ανταγωνισμού, όπως καθορισμός ελαχίστων αμοιβών, εμποδίων εισόδου νέων επαγγελματιών κλπ. Βασικά όμως προβλήματα για την αγορά είναι και το πάγωμα της ανάπτυξης, η ανεργία, η υποαπασχόληση και η παρατεινόμενη αβεβαιότητα».

Πόσο μπορεί να αντέξει η αγορά σε αυτή την κατάσταση;
«Εκτιμώ ότι η αγορά έχει εξαντλήσει τα περιθώριά της. Η αγορά αργοπεθαίνει... Αν δεν αλλάξει ο σχεδιασμός για ένα παραγωγικό πρότυπο και μοντέλο που θα αξιοποιεί στοχευμένα τα πολλά συγκριτικά πλεονεκτήματα τα οποία διαθέτουμε ως χώρα σε έμψυχο υλικό και εδαφολογικές συνθήκες, μέλλον δεν θα έχουμε. Αν δεν αλλάξουν άμεσα νοοτροπία όσοι διαχειρίζονται τις τύχες των επιχειρήσεων με χρηματοδοτήσεις και αδειοδοτήσεις, η κατάσταση θα γίνει τελικά μη αναστρέψιμη. Σε αυτό όμως το σημείο απαιτούνται η συνδρομή και η αποφασιστικότητα πρωτίστως των επιχειρηματιών. Η ανοχή τέλος. Αν δεν υπάρχει άμεση καταγγελία του όποιου ασυνείδητου υπαλλήλου ή παράγοντα ζητήσει ή υπαινιχθεί ότι "κάτι θα πρέπει να βγάλει ο ίδιος από τη χρηματοδότηση", το θέμα είναι τελειωμένο. Μόνο ο φόβος και τα σίδερα της φυλακής θα συνετίσουν».

Είχατε πει στη Βουλή στα τέλη του 2010 ότι στην Ελλάδα βασιλεύουν το «γρηγορόσημο» και το «λαδόσημο». Αλλαξε κάτι από τότε;
«Θα χρησιμοποιήσω εν μέρει παρελθόντα χρόνο μόνο για το "γρηγορόσημο". Και αυτό όχι "εξ αγαθού συνειδότος" των υπαλλήλων αλλά γιατί η χρήση της πληροφορικής συντόμευσε σημαντικά τους χρόνους. Δυνατότητα να επαναλαμβάνουν τη φράση με την κατάθεση κάθε αίτησης: "περάστε σε είκοσι ημέρες ή έστω μία βδομάδα" και μόνο αν η κίνηση του χεριού προς την τσέπη απέδιδε τα αναμενόμενα, στερεότυπη έρχονταν, επίσης, η απάντηση:«Κάτσε. Σε δυο λεπτά και σε έχω έτοιμο». Το δεύτερο όμως, το "λαδόσημο", δυστυχώς ζει και βασιλεύει στην Ελλάδα. Θα βασιλεύει για όσο διάστημα δεν υπάρξει αφύπνιση του πολίτη και τιμωρία παραδειγματική των επίορκων υπαλλήλων. Γιατί τα λεφτά είναι πραγματικά πολλά και οι συνειδήσεις, στις περισσότερες των περιπτώσεων, δυστυχώς, ελαστικές».
Προτάσεις για εξυγίανση
Η Επιτροπή σας εγκαλείται συχνά επειδή δεν μπορεί να ελέγξει την κερδοσκοπία και τη συνεχή άνοδο τιμών.

Μπορεί να την ελέγξει;
«Είμαι και ο ίδιος δέκτης αυτών των αιτιάσεων. Ομως η Επιτροπή μόνο έμμεσα μπορεί να επηρεάσει τις τιμές. Με τη δημιουργία δηλαδή υγιούς επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Το περιβάλλον αυτό δημιουργείται με τα αυστηρά πρόστιμα στις επιχειρήσεις, τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων σε επείγουσες περιπτώσεις, τους συνεχείς ελέγχους για εντοπισμό παραβάσεων και με τις προτάσεις, γνωμοδοτήσεις και εισηγήσεις στην Πολιτεία για άρση των ρυθμιστικών εμποδίων, περιορισμό γραφειοκρατικών δεσμεύσεων και απάλειψη ευνοϊκών για ορισμένους κλάδους ρυθμίσεων».

Δεν μπορούν να ελεγχθούν οι τιμές ούτε στα βασικά προϊόντα διατροφής;
«Η παρακολούθηση των τιμών, με βάση τον νόμο, ανήκει στις υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου. Η Επιτροπή στο "καλάθι της νοικοκυράς" που λέμε, πέραν του ότι επεξεργάζεται τα στοιχεία από δεκάδες έρευνες και έχει ολοκληρώσει τις εισηγήσεις σε κατηγορίες, σε αγαθά και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, έχει επίσης σε εξέλιξη κανονιστική παρέμβαση για διατύπωση σειράς προτάσεων για την εξυγίανση της λεγόμενης εφοδιαστικής αλυσίδας. Ελπίζω να εισακουστούν οι προτάσεις μας, όχι με τη βραδύτητα που σημειώθηκε παλαιότερα στα πετρελαιοειδή. Η Επιτροπή από τη μεριά της κινείται όσο πιο δυναμικά τής επιτρέπουν οι ανθρώπινοι πόροι τους οποίους διαθέτει».

Κράτος και συντεχνίες συντηρούν τα καρτέλ
Φθάσαμε στο σημείο η συνεργασία με τις Αρχές για προστασία των καταναλωτών να εκλαμβάνεται ως «ρουφιανιά»

Συμμερίζεστε την άποψη ότι η ελληνική οικονομία έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά «κλειστής οικονομίας», όπου κυριαρχούν τα καρτέλ; Και ποιος προστατεύει τα καρτέλ, κύριε πρόεδρε;
«Πράγματι, υπάρχουν χρόνιες παθογένειες που συνδέονται με διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας. Η γεωγραφική διαμόρφωση της χώρας με τα νησιωτικά συμπλέγματα και την αρχιπελαγική δομή, ο κρατικός εναγκαλισμός και άλλες ευνοϊκές για ορισμένους κλάδους και επαγγέλματα ρυθμίσεις έχουν δημιουργήσει ένα περίκλειστο οικοδόμημα, μια κλειστή δηλαδή οικονομία στην οποία τα περιθώρια ανάσας και ανάπτυξης επαγγελματικής δραστηριότητας είναι περιορισμένα. Δεν θα μιλούσα όμως για προστασία των καρτέλ από πολιτικά ή άλλα δημόσια πρόσωπα».

Καρτέλ όμως υπάρχουν. Και ποιος τα προστατεύει, κύριε πρόεδρε…
«Απλώς το στενό και σε πολλές περιπτώσεις φιλικό ή και συγγενικό περιβάλλον περιχαρακώνει τους επαγγελματίες και ορισμένες από τις επιχειρήσεις και τους επιβάλλει τον νόμο της σιωπής ή όπως άλλως μπορούσε να αποδοθεί».

Αλλά υπάρχουν και περιπτώσεις όπου τα καρτέλ τα ευνοεί το ίδιο το κράτος;
«Με τις κατά καιρούς αναιτιολόγητες νομοθετικές ρυθμίσεις υπέρ της μιας ή της άλλης συντεχνίας ή ομάδας ευνοεί, άθελά του, παρόμοιου είδους φαινόμενα. Πέραν αυτού το όλο σύστημα λειτουργεί στρεβλά. Οι επιχειρηματίες, κρατικοδίαιτοι στην πλειονότητά τους, επεδίωκαν και επιδιώκουν τη συναλλαγή με το κράτος και σε μεγάλη έκταση αισχροκερδούσαν, όχι ερήμην των εκπροσώπων του. Οι αγρότες επέλεγαν τον δρόμο της εξασφαλισμένης απορρόφησης της παραγωγής και μόνο των επιδοτήσεων. Οι καταναλωτές μέσα στην καταναλωτική ευφορία τους αγόραζαν οτιδήποτε επώνυμο, χωρίς έλεγχο και σύγκριση τιμών. Η νομοθεσία εισήγαγε ρυθμίσεις υπέρ της μιας ή της άλλης συντεχνίας ή ομάδας, αναιτιολόγητα. Και φθάσαμε στο σημείο η συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές για την προστασία των ιδίων συμφερόντων των καταναλωτών να εκλαμβάνεται ως "ρουφιανιά" και η ιδιότυπη "ομερτά" να βαφτίζεται άλλοτε "αλληλεγγύη" και άλλοτε "μαγκιά"».