Παρασκευή, 27 Απριλίου 2012

"MORE SPACE, MORE SALES": Οι παράνομες πρακτικές των επιχειρήσεων με Δεσπόζουσα Θέση


Έπειτα από τις καταγγελίες της εταιρείας Τσακίρης ΑΒΕΕ, η Επιτροπή Ανταγωνισμού διενήργησε επιτόπιους ελέγχους στα γραφεία της Tasty, εντοπίζοντας πλήθος εσωτερικών εγγράφων που περιέγραφαν με ωμό τρόπο τις αντιανταγωνιστικές πρακτικές που επί χρόνια ασκούσε κατά των ανταγωνιστών και πελατών της. Κεντρική της επιδίωξη, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, η δέσμευση περισσότερου χώρου στα σημεία λιανικής και ο αποκλεισμός των πραγματικών ή δυνητικών ανταγωνιστών από αυτά. Χαρακτηριστική είναι η αναφορά που εν είδη συνθήματος γίνεται σε έγγραφο της εταιρείας MORE SPACE, MORE SALES

Η ΑΝΤΙΜΟΝΟΠΩΛΙΑΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΦΡΑΓΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΣΥΔΟΤΗ ΑΓΟΡΑ

Ενώ καταρχήν η αύξηση των μεριδίων στην αγορά αποτελεί θεμιτό σκοπό των επιχειρήσεων όταν επιτυγχάνεται με γνώμονα την παροχή καλύτερων και φθηνότερων προϊόντων και υπηρεσιών προς τους τελικούς καταναλωτές, δεν συμβαίνει το ίδιο όταν η ασκούμενη εμπορική πολιτική μετέρχεται μεθόδους και πρακτικές που νοθεύουν τον ελεύθερο ανταγωνισμό.

Η ελευθερία με άλλα λόγια των επιχειρήσεων δεν είναι απεριόριστη και ασύδοτη, αλλά διέπεται από κανόνες δικαίου (εθνικούς και ενωσιακούς) που στόχο έχουν να προστατεύουν τόσο το σύστημα της ελεύθερης αγοράς όσο και την οικονομική ελευθερία των τρίτων που δραστηριοποιούνται στη σχετική αγορά.

Οι υποχρεώσεις μάλιστα των επιχειρήσεων που κατέχουν δεσπόζουσα θέση είναι μεγαλύτερες έναντι των ανταγωνιστών και πελατών τους και η μέριμνα που πρέπει να επιδεικνύουν για την αποφυγή παρεμποδιστικών του ανταγωνισμού ενεργειών ιδιαίτερη.

ΟΙ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

Η Tasty μολονότι είχε κυρίαρχη θέση στην αγορά των αλμυρών σνακς (υψηλά μερίδια αγοράς, μεγάλος όγκος πωλήσεων, εκτεταμένο δίκτυο διανομής, σήματα φήμης που κανείς λιανέμπορος δεν μπορεί να μην τα έχει στα ράφια του κλπ), όχι μόνο δεν ήταν προσεχτική στην συμμόρφωσή της με την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία, αλλά αντιθέτως, σύμφωνα με την απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, ανέπτυξε στρατηγικές που έπνιγαν την οικονομική ελευθερία όσων συναλλάσσονταν ή ανταγωνίζονταν με αυτήν. Ειδικότερα, χρησιμοποιώντας «το μαστίγιο και το καρότο» και δη όλως παρανόμως:

Είχε συνάψει μακροχρόνιες συμβάσεις με χονδρεμπόρους - διανομείς, τους οποίους υποχρέωνε να προμηθεύονται το σύνολο ή το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών τους αποκλειστικά από αυτήν.

Είχε συνάψει συμβάσεις χρησιδανείου µε τα μικρά σημεία πώλησης, στα οποία παραχωρούσε πάγια (σκαλιέρες/ραφιέρες) με ρήτρα αποκλειστικότητας. Όπως ορθά έκρινε η Επιτροπή «αποκλειστικότητα ως προς το πάγιο κατατείνει, εκ των πραγμάτων, σε αποκλειστικότητα ως προς το σημείο πώλησης», δεδομένου ότι τα μικρά σημεία πώλησης (περίπτερα, μινι μάρκετ κλπ) διαθέτουν ούτως ή άλλως περιορισμένο χώρο προβολής προϊόντων.

Παρείχε εκπτώσεις στους λιανέμπορους υπό την προϋπόθεση τοποθέτησης και διατήρησης παγίων για την αποκλειστική προβολή των προϊόντων της, όπως επίσης εκπτώσεις για τη δέσμευση πολύ υψηλού ποσοστού του διαθέσιμου χώρου τους σε ράφια για την πώληση των αλµυρών της σνακς.

Είχε οργανώσει συστήματα χορήγησης εκπτώσεων με κριτήριο την επίτευξη ορισμένου στόχου πωλήσεων (target rebates) υπό την προϋπόθεση της αποκλειστικότητας ή µε στόχο την ώθηση των πελατών της να προμηθεύονται το σύνολο ή σημαντικό ποσοστό των αναγκών τους σε κάποιο προϊόν από αυτήν. Προς τους χονδρεμπόρους η έκπτωση δινόταν έναντι επίτευξης συγκεκριμένου ποσοστού ανάπτυξης των πωλήσεών της (μηνιαίως ή ετησίως) και προς τους λιανέμπορους βάσει κλίμακας για ποσοστιαία ανάπτυξη πωλήσεων ή για την επίτευξη συγκεκριμένων ποσοτήτων αγορών ανά περίοδο αναφοράς.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ

Η Tasty, αρνούμενη από τη μια πλευρά να πουλάει τα προϊόντα της προς τους χονδρεμπόρους και τους λιανοπωλητές που εμπορεύονταν ανταγωνιστικά προϊόντα, όντας σημειωτέον η ίδια «αναπόφευκτος εμπορικός εταίρος» και προσφέροντας από την άλλη πλευρά σημαντικά οικονομικά ανταλλάγματα στους πελάτες της (πάγια, rebates κ.ο.κ. με όρους αποκλειστικότητας), στεγανοποίησε την αγορά, αποστεώνωντας τους ανταγωνιστές της. Η κατάργηση της ελευθερίας επιλογής των λιανοπωλητών και χονδρεμπόρων ως προς τα πωλούμενα προϊόντα οδήγησε περαιτέρω στη συρρίκνωση των καταναλωτικών επιλογών και σε αυξημένες τιμές προσφοράς των σχετικών προϊόντων πάνω από το ανταγωνιστικό επίπεδο.

Η ΤΙΜΩΡΙΑ

Η Tasty τιμωρήθηκε με πρόστιμο συνολικού ύψους 16.177.514 ευρώ (11.739.387 ευρώ για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης και 4.438.127 ευρώ για τις περιοριστικές συμφωνίες).

ΤΙ ΠΑΡΕΛΕΙΨΕ ΝΑ ΑΝΑΦΕΡΕΙ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΣΤΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΟΥ ΕΞΕΔΩΣΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ

Κάθε θιγόμενο φυσικό ή νομικό πρόσωπο από τις περιγραφόμενες στην απόφαση αντιανταγωνιστικές πρακτικές μπορεί να εγείρει αξιώσεις αποζημίωσης κατά της επιχείρησης που παρανόμησε.

Σημειώσεις:

1. Το άρθρο βασίζεται εξ ολοκλήρου στα ευρήματα και τις διαπιστώσεις της απόφασης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.

2. Η απόφαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού υπόκειται σε προσφυγή ουσίας ενώπιον του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών (άρ. 30 Ν. 3959/2011).

3. Ολόκληρη την απόφαση μπορείτε να τη βρείτε στην ιστοσελίδα:
http://www.epant.gr/img/x2/apofaseis/apofaseis667_1_1329733817.pdf