Κυριακή, 8 Ιανουαρίου 2012

Καρτέλ με υπουργική βούλα


Σε κοινή συνέντευξη τύπου οι υπουργοί Ανάπτυξης (Χρυσοχοΐδης) και Υγείας (Λοβέρδος) ανακοίνωσαν πριν λίγες ημέρες ότι πέτυχαν συμφωνία με τους ιδιοκτήτες super market και τις προμηθεύτριες εταιρίες να πωλούν το βρεφικό γάλα σε μειωμένη τιμή κατά 20%.

Να μια ευχάριστη είδηση για τον δοκιμαζόμενο από τα μέτρα λιτότητας ελληνικό λαό!

Από την 1η Ιανουαρίου 2012 οι Έλληνες καταναλωτές θα μπορούν να προμηθεύονται το γάλα πρώτης βρεφικής ηλικίας όχι μόνο από όλα τα σημεία λιανικής αλλά και σε τιμή μειωμένη κατά 20%.

Συγκεκριμένα, θριαμβολογώντας οι υπουργοί -και επίδοξοι αρχηγοί του ΠΑΣΟΚ- στη συνέντευξη τύπου είπαν τα εξής:

Χρυσοχοΐδης: «Μάλιστα, μετά από συμφωνία που κάναμε εμείς στο Υπουργείο Ανάπτυξης, θα μειωθούν οι τιμές του βρεφικού γάλακτος κατά 20%, συγκριτικά με αυτές που πωλούνται σήμερα».

Λοβέρδος: «Αρχίζω από το τελευταίο που είπε ο κ. Υπουργός, σχετικά με την πώληση του βρεφικού γάλακτος. Πράγματι, από την 1/1/2012 θα έχουμε και νέα διαδικασία πώλησης αλλά και νέες τιμές.
Η συμφωνία του κ. Υπουργού, του κ. Χρυσοχοϊδη με τα super markets για την πώληση του προϊόντος σε τιμή κάτω 20% από τη σημερινή, είναι μια πολύ μεγάλη επιτυχία. Ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εποχής, στις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας και νομίζω ότι δεν υπάρχει κανένας περιορισμός πια για μας προκειμένου να εφαρμόσουμε αυτή την πάρα πολύ ορθή επιλογή.  
Η δική μας άδεια σχετίζεται με τη μέχρι σήμερα απαγόρευση πώλησης του γάλακτος αυτού πέραν των φαρμακείων. Όχι, δεν ήταν σωστή επιλογή αυτή. Αλλάζουμε. Μετά τη συμφωνία που έχει επιτύχει το Υπουργείο και ο κ. Χρυσοχοϊδης, αλλάζουμε και επιτρέπεται η πώληση του γάλακτος αυτού και από τα υπόλοιπα καταστήματα τα σχετικά και οπωσδήποτε με τιμή, επαναλαμβάνω, 20% κάτω, όπως ο κ. Χρυσοχοϊδης έχει εξασφαλίσει».

Μεγάλη επιτυχία ή μεγάλη γκάφα η συμφωνία του υπουργού ανάπτυξης με τις προμηθεύτριες εταιρείες και τα super market;

Ο πρόεδρος του φαρμακευτικού συλλόγου Αθηνών, κ. Λουράντος, συμβουλευόμενος το «Παρατηρητήριο Ανταγωνισμού», έκανε λόγο για τεράστια γκάφα των υπουργών, οι οποίοι συμφωνώντας την τιμή πώλησης του βρεφικού γάλακτος με τις εταιρείες, ουσιαστικά συνέπραξαν στη δημιουργία καρτέλ στην αγορά πώλησης βρεφικού γάλακτος!

Σύμφωνα με την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία «απαγορεύονται όλες οι συμφωνίες και εναρμονισμένες πρακτικές μεταξύ επιχειρήσεων και όλες οι αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων, οι οποίες έχουν ως αντικείμενο ή ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση, τον περιορισμό ή τη νόθευση του ανταγωνισμού στην Ελληνική Επικράτεια, και ιδίως εκείνες οι οποίες συνίστανται: α) στον άμεσο ή έμμεσο καθορισμό των τιμών αγοράς ή πώλησης ή άλλων όρων συναλλαγής…» (άρθρο 1 του Ν. 3959/2011).

Οι συμφωνίες που εμπίπτουν στην παραπάνω διάταξη νόμου απαγορεύονται αυστηρά, καθώς αποτελούν τις πιο σοβαρές παραβιάσεις του δικαίου του ανταγωνισμού (λεγόμενα καρτέλ) και δεν εξαιρούνται από την απαγόρευση εκτός αν πληρούν αθροιστικά τις κάτωθι προϋποθέσεις (άρθρο 3):
α) συμβάλλουν στη βελτίωση της παραγωγής ή της διανομής των προϊόντων ή στην προώθηση της τεχνικής ή οικονομικής προόδου,
β) εξασφαλίζουν συγχρόνως στους καταναλωτές εύλογο τμήμα από το όφελος που προκύπτει,
γ) δεν επιβάλλουν στις ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις περιορισμούς μη απαραίτητους για την επίτευξη των στόχων αυτών και
δ) δεν παρέχουν τη δυνατότητα κατάργησης του ανταγωνισμού ή κατάργησης αυτού σε σημαντικό τμήμα της σχετικής αγοράς.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η συμφωνία του υπουργού με τις προμηθεύτριες εταιρείες και τις μεγάλες αλυσίδες λιανικής, με την οποία καθορίστηκε η τιμή πώλησης του βρεφικού γάλακτος (-20%), συνιστά απαγορευμένη καρτελική συμφωνία και δεν εμπίπτει στην εξαίρεση του άρθρου 3. Πρόκειται δηλαδή για κλασική περίπτωση παράνομης συμπράξεως με την απίστευτη ιδιαιτερότητα ότι καταλύτης της εν λόγω συμπράξεως υπήρξε ο ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός για τα θέματα του ανταγωνισμού στην ελληνική οικονομία, ο κ. Χρυσοχοΐδης!

Σημειωτέον ότι η απαξία της παράνομης αυτής πράξης είναι τέτοια που για τα υπαίτια φυσικά πρόσωπα προβλέπεται εκτός από χρηματική ποινή και ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον 2 ετών…

Θα διερωτηθεί ίσως κάποιος:

Μα πώς είναι δυνατόν να συνιστά παράνομη πράξη η συμφωνία, με την οποία εξασφαλίζεται μειωμένη τιμή πώλησης ενός προϊόντος για τους καταναλωτές;

Πολύ απλά, στην ελεύθερη οικονομία τις τιμές διάθεσης των αγαθών και υπηρεσιών τις καθορίζει ο νόμος της προσφοράς και ζήτησης και δεν μπορούν οι τιμές να αποτελούν περιεχόμενο συμφωνίας μεταξύ ανταγωνιστών.

Γιατί προεξοφλείται ότι η μείωση του 20% είναι αρκετή και ικανοποιητική για τους καταναλωτές, έπειτα από τη διεύρυνση των σημείων πώλησης του γάλακτος πρώτης βρεφικής ηλικίας;

Γιατί εξάλλου να μην μπορεί μια επιχείρηση να καθορίζει ελεύθερα την τιμολογιακή της πολιτική και να μην αποφασίζει να πωλεί το βρεφικό γάλα όχι -20% που συμφώνησε το υπουργείο με τις επιχειρήσεις, αλλά -30% ή και περισσότερο;

Άξια προσοχής είναι η αντίδραση της εταιρείας «ΑΒ Βασιλόπουλος», η οποία προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τη συμφωνία, κατανοώντας ότι κινδυνεύει ενδεχομένως να βρεθεί κατηγορούμενη για συμμετοχή της σε καρτέλ ενώπιον της Επιτροπής Ανταγωνισμού. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Ημερησία, η εταιρεία ανακοίνωσε «Δεν συζητάμε με κανένα υπουργείο συγκεκριμένο ποσοστό μείωσης των τιμών, καθώς αυτές σε μία ελεύθερη οικονομία καθορίζονται με βάση την προσφορά και τη ζήτηση».

Σε βρεφική ηλικία... η κουλτούρα ανταγωνισμού στην Ελλάδα

Το Υπουργείο Ανάπτυξης δεν είναι πρώτη φορά που αποδεικνύεται ανεπαρκές όσον αφορά τη διασφάλιση της τήρησης του δικαίου ανταγωνισμού, ήτοι του βασικότερου εργαλείου που έχει στη διάθεσή της η πολιτεία προκειμένου να εγγυηθεί την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς.

Πριν από ένα περίπου χρόνο, οπότε η κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα το προσχέδιο του νέου νόμου περί ανταγωνισμού (ήδη νόμος 3959/2011), απεκαλύφθη η πρόθεση του αρμόδιου Υπουργείου Ανάπτυξης να θεσπίσει μια αντιμονοπωλιακή νομοθεσία, η οποία όχι μόνο ακύρωνε το ρόλο της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως ανεξάρτητης αρχής, αλλά και την απογύμνωνε από το δικαίωμα να επιβάλλει πρόστιμα στις επιχειρήσεις που παραβιάζουν τις διατάξεις του ελεύθερου ανταγωνισμού, συστήνοντας λ.χ. καρτέλ! Σύμφωνα με την αρχική διάταξη δεν θα επιβάλλονταν πρόστιμα στις παρανομούσες επιχειρήσεις, παρά μόνο αν πιάνονταν να παρανομούν για δεύτερη φορά...!

Και πάλι κατά το πρόσφατο παρελθόν λόγω της παρέμβασης της ηγεσίας του Υπουργείου Ανάπτυξης απεσύρθησαν διατάξεις που στόχευαν στην κατοχύρωση του δικαιώματος αποζημίωσης των θυμάτων των καρτέλ. Για την ακρίβεια οι σχετικές διατάξεις ούτε εισήχθησαν στο νέο νόμο του ανταγωνισμού ούτε έχουν συμπεριληφθεί στον υπό ψήφιση ακόμα… νόμο του Υπουργείου Εργασίας για τα δικαιώματα των καταναλωτών (για περισσότερα βλ. στην κατηγορία “private enforcement”).